Πέμπτη, 18 Ιουλίου 2019

ev media-logo

Τσάι του βουνού, ένα βότανο με πλήθος από ευεργετικά για την υγεία οφέλη, γνωστό από την αρχαιότητα και ιδιαίτερα δημοφιλές

Το ελληνικό τσάι του βουνού είναι πολυετές φυτό, ανήκει στην οικογένεια χειλανθών (Lamiaceae) και στο γένος Sideritis. Στην Ελλάδα είναι γνωστό από την αρχαιότητα και αναφέρεται από τον Θεόφραστο (372-287 π.Χ.) και τον ∆ιοσκουρίδη (10 µ.Χ. αιώνα). Στην Ευρυτανία, κάθε χρόνο τέτοια εποχή, πολλοί είναι όσοι ανεβαίνουν στα βουνά (Βελούχι, Καλιακούδα, Χελιδόνα, Σαράνταινα, Άγραφα κ.α.) για να συλλέξουν, με τις δασικές υπηρεσίες να έχουν θεσπίσει κανόνες για την προστασία του (δείτε ΕΔΩ).

tsai-bounou1

Το όνομα Sideritis προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «σίδερο» και με αυτό το όνομα το αναφέρει και ο Θεόφραστος. Ο Π. Γεννάδιος γράφει ότι ο σιδερίτης ονομάστηκε έτσι από τον Διοσκουρίδη, λόγω της ιδιότητάς του να θεραπεύει πληγές από σιδερένια αντικείμενα. Μια άλλη εκδοχή λέει ότι ονομάστηκε έτσι από τα «δόντια» που έχει ο κάλυκας του άνθους του, τα οποία μοιάζουν με αιχμή λόγχης.

Και μια τρίτη εκδοχή, η οποία μάλλον είναι σωστότερη όπως ακούγεται, λέει ότι ο Διοσκουρίδης έδωσε το όνομα αυτό στο φυτό, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας του εγχύματος σε σίδηρο. Μεταξύ άλλων αναφέρεται σε αρχαία κείμενα του Ιπποκράτη, του Θεόφραστου, του Πλήνιου, του Γαληνού κ.α.

Τα κυριότερα είδη στην Ελλάδα ανέρχονται σε 17 και ένα εξ αυτών είναι το «Τσάι Βελουχιού ή Παρνασσού (Sideritis rαeseri)», για το οποίο διαβάζουμε:

«Είναι πολυετής πόα, ύψους µέχρι 40 εκατοστά. Ο βλαστός είναι λεπτός, χνουδωτός, συνήθως απλός, σπάνια διακλαδισµένος. Τα φύλλα του είναι στενά, λογχοειδή, τα 3 κατώτερα µε µίσχο και τα ανώτερα άµισχα. Έχουν χρώµα πράσινο ως λευκοπράσινο και είναι ακέραια ή ελαφρώς πριονωτά. Ο κάλυκας έχει λευκοπράσινο χρώµα, καταλήγει σε δόντια και τα πέταλα του άνθους έχουν χρώµα κίτρινο. Αυτοφύεται στον Παρνασσό, Τυµφρηστό (Βελούχι) και σε άλλα βουνά της Αιτωλίας, ∆ωρίδας και Φθιώτιδας.».

Όπως συμβαίνει με την πλειοψηφία των βοτάνων, το τσάι του βουνού έχει πλούσια και ευεργετικά οφέλη για την υγεία. Το τσάι έχει αντιμικροβιακές, αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές και αντισπασμωδικές ιδιότητες, ενώ το εκχύλισμα των φυτών της οικογένειας Sideritis συντελεί στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και βοηθά στη χαλάρωση των αιμοφόρων αγγείων.

Έρευνες έχουν δείξει ότι βοηθά ακόμα και στην καταπολέμηση της νόσου Αλτσχάιμερ, η οποία οδηγεί στον εκφυλισμό των εγκεφαλικών κυττάρων. «Εδώ και επτά χρόνια είχαμε πειραματιστεί με 150 φυτά και βότανα από όλο τον κόσμο, την Κίνα, την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία» διηγείται στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» ο καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Magdeburg και διευθυντής του ομώνυμου Ερευνητικού Κέντρου για Νευρολογικές Ασθένειες, Jens Pahnke. Η εικοσαμελής επιστημονική ομάδα ανέλυε τα συστατικά των φυτών και τα δοκίμαζε σε πειραματόζωα, χωρίς ωστόσο σημαντική ωφέλεια.

«Από έρευνά μας στο Ιντερνετ, μάθαμε για τις ιδιότητες του ελληνικού βοτάνου και αποφασίσαμε να το παραγγείλουμε το 2010», θυμάται ο Γερμανός καθηγητής. «Είχαμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα!» περιγράφει ο ίδιος. Συγκεκριμένα, όταν αυτό δίδεται σε ποντίκια για 25 μέρες περιορίζει τη βλάβη του εγκεφάλου σε ποσοστό περίπου 80%. Το επόμενο «καλύτερο» αποτέλεσμα είχε το συστατικό Τhiethylperazin, που όμως φτάνει το 70%