Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου 2019

ev media-logo

Στις 23 Νοεμβρίου το 1828 μετά από 435 χρόνια σκλαβιάς, απελευθερώθηκε το Καρπενήσι. Οι Έλληνες εκδίωξαν περισσότερους από 4.500 Τούρκους

Τον Οκτώβριο του 1828 ο Δημ. Υψηλάντης ξεκίνησε με 3 χιλιαρχίες για τη Στερεά Ελλάδα. Απελευθερώνει πόλεις και χωριά της Βοιωτίας, της Παρνασσίδας και της Λοκρίδας. Ο Κίτσος Τζαβέλας απελευθερώνει τα Κράβαρα (Ναυπακτία), ενώ μια χιλιαρχία με το Στράτο και το Βαγγέλη Κοντογιάννη προχώρησαν για την Υπάτη.

 karpenissi-tourkia-apeleftherosi

Κατόπιν ο Κίτσος Τζαβέλας με μια χιλιαρχία, με την πεντηκονταρχία του Νίκου Τζαβέλα και με τα στρατιωτικά σώματα του Μαστραπά, του Μάκρη και του Γάλλου στρατηγού Δέντζελου, (που όλα μαζί έφταναν τους 4.000 στρατιώτες), τραβούν για το Καρπενήσι κι άρχισαν να το περισφίγγουν από παντού.

Στις 10 Νοεμβρίου ο Τζαβέλας κι οι άλλοι καπετανέοι συγκρούσθηκαν με τους Τούρκους και έπιασαν μια εφοδιοπομπή από 200 ζώα φορτωμένα με τροφές, που προορίζονταν για τους πολιορκημένους του Καρπενησίου. Τα τούρκικα αποσπάσματα με αρχηγούς τους Σμαήλ-μπέη Κιαφιζέζη και τον Μουσταφά Γκέγγα, με 2.000 στρατιώτες κατέλαβαν επίκαιρες θέσεις και φρουρούσαν σ’ όλη τη γραμμή από το Βελούχι μέχρι τη Ρεντίνα. Όλο αυτό τον καιρό το Καρπενήσι ζει τις τελευταίες μέρες της σκλαβιάς του. Οι Τούρκοι είναι πεινασμένοι, τρομαγμένοι, εξαγριωμένοι. Ευτυχώς οι ελληνικές οικογένειες είχαν φύγει και γλύτωσαν από τη μανία του κατακτητή, που ξεσπά ενάντια στα άψυχα.

 

Γράφει η «Γενική Εφημερίς της Ελλάδος»

Με τίτλο: "23 Νοεμβρίου 1828. Απελευθέρωση του Καρπενησίου από τους Τούρκους”, κυκλοφόρησε, “εν Αιγίνη 12 Δεκεμβρίου 1828”, η “Γενική Εφημερίς της Ελλάδος”. Η εφημερίδα έγραψε: "Από αξιωματικά γράμματα εκ του εν Καρπεννησίω στρατοπέδου της 24 του Νοεμβρίου βεβαιούμεθα, την οποίαν προανηγγείλαμεν είδησι, ότι οι εν Καρπεννησίω εχθροί περί τους 4,500 την 23, δύο ώρα, πριν εξημερώση, έφυγαν και διευθύνθησαν εις Άγραφα από το μέρος των Καγκελίων. Αι προσθοφυλακαί των ημετέρων τους εδίωξαν, αλλ’ ηγνοείτο ακόμη η έκβασις του κινήματος. Την επαύριον το στρατόπεδον διευθύνθη εις Νεαπάτραν".

"Τον Οκτώβριο του 1828 ο Δημ. Υψηλάντης ξεκίνησε με 3 χιλιαρχίες για τη Στερεά Ελλάδα. Απελευθέρωσε πόλεις και χωριά της Βοιωτίας, της Παρνασσίδας και της Λοκρίδας.

Ο Κίτσος Τζαβέλας απελευθέρωσε τα Κράβαρα (Ναυπακτία), ενώ μια χιλιαρχία με το Στράτο και το Βαγγέλη Κοντογιάννη προχώρησαν για την Υπάτη.

Κατόπιν ο Κίτσος Τζαβέλας με μια χιλιαρχία, με την πεντηκονταρχία του Νίκου Τζαβέλα και με τα στρατιωτικά σώματα του Μαστραπά, του Μακρή και του Γάλλου στρατηγού Δέντζελ, (περί τους 4.000 στρατιώτες), εκκίνησαν για το Καρπενήσι κι άρχισαν να το περικυκλώνουν από παντού.

Ο Γιαν. Ράγκος εισχώρησε στα Άγραφα. Στο μεταξύ μάχες δόθηκαν μέσα στο μήνα Νοέμβριο, στη Λάσπη (Άγιος Νικόλαος) Καρπενησίου, στην Αγ. Τριάδα και στο Μεγάλο Χωριό (η σημαντική μάχη του Τρανού Χωριού στις 10 Νοεμβρίου 1828).

Αρχές Νοεμβρίου 1828 ο Κιουταχής αποφάσισε ν’ αντικαταστήσει τον αρχηγό της φρουράς του Καρπενησίου Ασλάν-μπέη Μοχορδάρη και να βάλει στη θέση του τον Καρυοφίλ-μπέη Κιαφιζέζη.

Ο Μοχορδάρης δυσαρεστημένος ζήτησε τη βοήθεια των Γιολδασαίων και των άλλων Ελλήνων οπλαρχηγών για ν’ αντιμετωπίσει τον αντίπαλο του. Και για να δείξει την καλή του θέληση έδωσε άδεια στις ελληνικές οικογένειες που ήταν έγκλειστες στο Καρπενήσι να φύγουν, αφού όμως εγκαταλείψουν στα σπίτια τους όλα τα υπάρχοντα τους. Ο Καρυοφίλ-μπέης με 1.700 Τούρκους στρατιώτες μπήκε στα Άγραφα και κατευθύνθηκε προς το Καρπενήσι. Ο Ράγκος δεν μπόρεσε να τους συγκρατήσει κι υποχώρησε. Έτσι οι Τούρκοι μπήκαν στο Καρπενήσι στις 17 Νοεμβρίου κι ενίσχυσαν τη φρουρά του. Οι ενισχύσεις και τα εφόδια, έδωσαν παράταση μόνο πέντε ημερών στους πολιορκημένους Τούρκους του Καρπενησίου, που ήταν πεινασμένοι και τρομαγμένοι, ενώ οι ελληνικές οικογένειες είχαν φύγει και γλύτωσαν από τη μανία του κατακτητή.

Ξημερώματα 23 Νοεμβρίου του 1828, οι Τούρκοι αποφάσισαν την εγκατάλειψη του Καρπενησίου. Η πείνα, το κρύο και οι αρρώστιες δεν τους επέτρεπαν άλλο την παραμονή τους σ’ αυτό. Εκεί, ενεπλάκησαν σε συγκρούσεις με τμήματα Ελλήνων μαχητών και τελικά οι 4.500 Τούρκοι, μέσα από τα Καγκέλια του Βελουχιού, εγκατέλειψαν την πόλη του Καρπενησίου.

Από το Καρπενήσι μέχρι και το Ζαχαράκι τους κατεδίωξαν Ελληνικά τμήματα, προκαλώντας τους απώλειες, με μεγαλύτερη αυτή στον Προφήτη Ηλία Νεοχωρίου. Οργανωμένα πλέον Ελληνικά τμήματα έστηναν ενέδρες ή καταδίωκαν από κοντά τους Τούρκους και τους προξενούσαν απώλειες.

Άλλη αναφορά της «Γενικής Εφημερίδας της Ελλάδος», «εκ του εν Σαλώνοις στρατοπέδου, 6 Δεκεμβρίου» μας πληροφορεί:

«Την αυτήν ημέραν της εκ του Καρπεννησίου φυγής των Τούρκων, δηλ. την 23 του Νοεμβρίου, εισήλθαν τα ελληνικά στρατεύματα εις την πόλιν. Αύτη εφάνη θέαμα ελεεινών δια τα ερείπια και την ερήμωσίν της. Ευρέθησαν πολλότατα μνημεία Τούρκων, εκ του οποίου δεικνύεται ότι υπέφεραν ούτοι πολύν θάνατον από το ψύχος και από την των αναγκαίων έλλειψιν». 

Οι Έλληνες με την είσοδό τους στο Καρπενήσι, αντίκρισαν μια εικόνα απογοήτευσης. Τα πάντα ήταν ρημαγμένα από την εκδικητικότητα των Τούρκων. Το Καρπενήσι, όμως, έπειτα από 435 χρόνια τούρκικης κατοχής, απελευθερώθηκε εκείνη την ημέρα, την 23η Νοεμβρίου 1828, οριστικά.